Музейныя таямніцы – МУЗЕЙ ГІСТОРЫІ МАГІЛЁВА

Вельмі цікавай старонкай гісторыі Магілёўшчыны з’яўляецца фалерыстыка. У значках знайшлі сваё адлюстраванне шматлікія падзеі, якія адбываліся тут у самыя розныя часы

ratusha — Mon, 01 Jun 2026 09:15:26 +0000

Юбілеі гарадоў, прадпрыемстваў, навучальных устаноў, фестывалі і святы таксама пакінулі пасля сябе шмат памятных значкоў. Але найбольшую колькасць магілёўскай фалерыстыкі складаюць значкі з выявамі гербоў гарадоў і нават вёсак. І гэта зразумела, таму, што на сённяшні дзень практычна кожны райцэнтр Магілёўскай вобласці мае свой герб. У беларускай фалерыстыцы Магілёўшчына вылучаецца тым, што калекцыянеры Магілёва і Бабруйска маюць каталогі значкоў сваіх гарадоў. Наша ж мэта дапоўніць гэтыя каталогі і сабраць звесткі пра ўсе значкі, якія маюць дачыненне да фалерыстыцы Магілёўскай вобласці. Выявы значкоў падаюцца ў натуральных памерах і колерах.

Музейные тайны

ratusha — Fri, 22 May 2026 12:02:16 +0000

Еврейская энциклопедия

ratusha — Thu, 26 Feb 2026 10:26:48 +0000

Музей истории Могилева приветствует всех.

В нашем городе с давних времен проживали мирно представители многих национальностей и вероисповеданий, которые своим трудом способствовали его экономическому и культурному развитию. Среди них достаточно большое количество евреев. Истории и культуре этого народа и посвящен этот выпуск музейных тайн.

В период с 1908 по 1913 гг. в издательстве Ф.А.Брокгауза и И.А.Ефрона излавалась «Еврейская энциклопедия» в 16 томах под общей редакцией А.Гаркави, Д.Гинцбурга, Л.Кацнельсона. Она является очень ценным источником по истории и культуре еврейского народа не только на территории Российской империи, но и мировом масштабе.

В работе над данным произведением принимали участие ведущие мировые и российские ученые. В каждом томе нашли отражение вопросы библеистики, гебраистики, еврейской литературы всех периодов и эпох, быта, фольклора, научных знаний и новейших культурных достижений на начало XX века. Издание богато иллюстрировано, а также сопровождается хромолитографиями, портретами и музыкальными нотами.

В фондах музея г.Могилева имеются тома данного издания, форматом 270x 190 мм, в качественном переплете. Знакомство с ними позволяет узнать истроию нашего города в контексте одного их древнейших народов Земли сохранивших и пронесших свою историю и культуру через столетия. Особую уникальность имеет тот факт, что при Советском Союзе оно ни разу не переиздавалась, и сейчас найти данное издание очень трудно в открытом доступе, если только на аукционах и букинистических сайтах.

Таким образом, знакомство с данным изданием расширяет знания о мировой истории, истории страны, города и позволяет понять, что уважение к другим народам позволяет развивать наше современное государство.

Старший научный сотрудник Сухарьков В.В.

Музейные тайны

ratusha — Thu, 22 Jan 2026 06:03:35 +0000

Дорогие друзья мы продолжаем проект «Музейные тайны … или из истории одного предмета». Сегодня мы поговорим об одной интересной вещи, точнее монете, которая пополнила собой фонды нашего музея. 1975 году к 30-летию победы СССР в Великой Отечественной войне 1941-1945 гг. Ленинградским монетным двором было отчеканено 16 млн юбилейных рублей. Из них около миллиона штук высшего качества (“Пруф”) было произведено специально для коллекционеров. Они отличались ровной зеркальной поверхностью поля. Центрально место на реверсе монет занимает знаменитая скульптура «Родина-Мать». Установлена она на Мамаевом Кургане г. Волгоград. Скульптура является центральным элементом памятника «Героям Сталинградской битвы». Возведение монумента длилось 8 лет — с 1959 по 1967 год. На момент строительства, он был самым высоким в мире (83 метра при весе более 8 000 тонн). Сегодня скульптура «Родина-Мать» является одним из самых известных и масштабных памятников архитектуры СССР. Скульптура “Родина-мать” относится к циклу скульптур Е.В. Вучетича, символизирующих победу советского народа над фашизмом (другие две: “Тыл – фронту” в Магнитогорске и “Воин-освободитель” в Берлине). Была создана в 1959-1967 годах из бетона и на то время являлась крупнейшей статуей в мире. Высота – 52 метра, меч имеет длину 33 метра. Статуя установлена на Мамаевом кургане и входит в мемориальный комплекс, включающий музей ВОВ и другие постройки. В отличие от других памятных монет СССР из недрагоценных металлов, на реверсе этой монеты имеется знак Ленинградского монетного двора (ЛМД). Также известно, что в 1988 году было выпущено дополнительно 55 тысяч экземпляров. Такие “новоделы” хоть и схожи внешне с оригиналами, но легко отличаются по надписи на гурте.

Старший научный сотрудник Шелковский Д. Н.

Паштоўка

ratusha — Wed, 14 Jan 2026 11:50:12 +0000

У фондах нашага музея захоўваецца навагодняя паштоўка пачатку ХХ стагоддзя, дасланая з Масквы ў Магілёў. Пра што яна можа нам распавесці? Толькі ўявіце сабе: вы трымаеце ў руках не проста кавалачак кардону, а сапраўднае акно ў мінулае, якое ашчадна захоўвае цяпло і чараўніцтва мінулых навагодніх святаў. Гэта старая паштоўка, і яна распавядае сваю гісторыю без слоў, праз кожную сваю дэталь.

Першае, што кідаецца ў вочы – гэта, вядома, выява. Яна можа быць выканана ў тэхніцы літаграфіі або акварэлі, з уласцівай для свайго часу палітрай. Колеры, магчыма, крыху прыглушаныя часам, але ад гэтага яны не губляюць свайго хараства, а наадварот, набываюць асаблівую глыбіню і вінтажны шарм.

Самае каштоўнае ў старой паштоўцы – гэта, вядома, рукапіснае пасланне. Радкі, выведзеныя чарнілам ці алоўкам, нясуць у сабе асабістыя пажаданні, цёплыя словы і шчырыя эмоцыі. Гэта можа быць кароткае “З новым годам!”, ці больш разгорнутае віншаванне, поўнае надзеяў і добрых слоў. Почырк, яго стыль, нават невялікія памылкі – усё гэта стварае адчуванне сапраўднасці і блізкасці да адпраўніка.

Трымаючы ў руках такую паштоўку, адчуваеш сябе датычным да гісторыі. Яна нагадвае пра тое, як раней людзі выяўлялі свае пачуцці, як шанавалі простыя радасці і наколькі важнымі былі сямейныя традыцыі. Гэта не проста прадмет, а капсула часу, напоўненая цяплом, любоўю і чаканнем цуда.

Дарагія сябры! Мы спадзяемся, што мінулыя навагоднія святы пакінулі ў Вашых сэрцах самыя цёплыя ўспаміны, а чараўніцтва гэтага часу працягнецца яшчэ доўга. Жадаем Вам, каб у гэтым годзе кожны дзень быў напоўнены радасцю, шчасцем і ажыццяўленнем запаветных жаданняў. Няхай побач будуць любімыя людзі, а ў хаце пануюць утульнасць і дабрабыт. Моцнага здароўя, невычэрпнай энергіі і безліч яскравых момантаў!

Музейные тайны

ratusha — Fri, 09 Jan 2026 13:44:55 +0000

А знает ли вы почему открытка называется открыткой?
25 марта 1872 года в Российской империи впервые стали использовать почтовые карточки,
на которых не было привычных нам иллюстраций с лицевой стороны. Они были из обычной
бумаги, а сам бланк получил название — ОТКРЫТОЕ ПИСЬМО. Нововведение очень быстро
вошло в обиход горожан. Специально для городских писем были выпущены уже
маркированные коричневые открытки. Почта, чтобы не навлекать на себя гнев получателей,
делала пометку на каждом открытом письме: «Почтовое управление за содержание писем
не отвечает». И до 1895 г. они были только текстовые. Потом несколько типографий
получили разрешение на печать открытых писем с иллюстрациями.
И только в 1904 году открытки приобрели привычный нам вид: с одной стороны
иллюстрация, а с другой — два поля: левое для марок, а правое для текста. Хотя почта
переименовала открытые письма в почтовые карточки, название «открытка» осталось

О создании музея истории Могилева

ratusha — Wed, 20 Aug 2025 07:19:13 +0000

О создании музея истории Могилева

В рамках рубрики «Музейные тайны » учреждение «Государственный архив Могилевской области» представляет для ознакомления копию решения исполнительного комитета Могилевского городского Совета народных депутатов «О создании музея истории города Могилева» от 16 июля 1990 года № 4-34.

На основе собранных Иеронимом Иосифовичем Филипповичем документов по истории города Могилева, исполнительный комитет принял решение о создании городского музея. Для размещения экспозиции было отведено здание бывшего архиерейского дома святителя Георгия Конисского. Позднее музей переехал в восстановленное здание Ратуши.

Александр Васильевич Петухов,
ведущий архивист
отдела научного использования
документов и информации

Список использованных источников:
Учреждение «Государственный архив Могилевской области» (ГАМог), Ф. 11, Оп. 5, Д. 1523, Л. 74-75.

Музей истории Могилёва с 1990-х гг. размещался в бывшем архиерейском дворце (памятник архитектуры позденего барокко XIX в). В 2002 г. открывается первая экспозиция в здании по ул. Ленинская, 13. С 2008 г. музей размещается в здании восстановленного памятника архитектуры XVII века городской ратуше. Это здание расположено в историческом центре Могилёва. Экспозиционные залы музея размещены на двух этажах. Они знакомят посетителей с основными этапами исторического развития города, с его средневековой культурой, способами жизнеобеспечения, религией и частной жизнью. Основные экспозиции музея: «От городища к городу. Домагдебургский период Могилева», «Под защитой права христианского, от Бога данного. Магдебургский Могилев», «От вольного города к столице Поднепровско- Посожского края. Магдебургский и губернский Могилев», «Могилев времен магдебургского права», портретная галерея. Экспозиции демонстрируют основные этапы развития культуры города, важнейшие аспекты бытовой культуры и городской повседневности с учетом субкультур разных социальных, этнических и конфессиональных групп населения Могилева. В теплое время года посетители могут подняться на смотровую площадку Ратуши, отсюда открывается панорамный вид на город, живописную излучину Днепра и заречные дали. В предместье Могилёва Буйничи в 2004 г. с целью увековечивания подвига всех защитников Могилёва во время Великой Отечественной войны, и в особенности, воинов 388-го стрелкового полка 172-й стрелковой дивизии и ополченцев Могилева был открыт филиал музея. По итогам 2024 года собрание музея насчитывало 18145 единицы хранения. Число предметов основного фонда – 13261 единиц хранения, научно-вспомогательного фонда – 4 884. В 2013 г. В состав музея вошел выставочный зал. В музее и зале регулярно проводятся различные тематические мероприятия : организуются выставки ,встречи , конференции, лекции, тематические вечера. В выставочном зале проходят тематические выставки беларуских и зарубежных художников, презентации , работает художественный салон.

В 2024 г. музей посетили 41208 человек. Деятельность музея обеспечивает 21 сотрудник .

Музейныя таямніцы

ratusha — Thu, 10 Apr 2025 05:49:37 +0000

Дарагія сябры мы працягваем праект»музейныя таямніцы … або з гісторыі аднаго прадмета”. Сёння наш аповед прысвечаны адной юбілейнай манеце. Афіцыйная назва манеты”20-годдзе першага палёту чалавека ў космас – грамадзяніна СССР ю.а. Гагарына”. 12 красавіка 1961 года Юрый Гагарын трыумфальна адкрыў новую эру-пілатуемай касманаўтыкі. Касмічны карабель “Усход-1″ стартаваў з касмадрома Байканур. Пілотам карабля стаў савецкі лётчык-касманаўт Юрый Гагарын, які ператварыўся пасля гэтага ў сімвал заваявання космасу і які стаў адным з самых вядомых людзей XX стагоддзя. Гэта падзея стала каласальным крокам для ўсяго чалавецтва, якія адкрылі людзям кіраванае даследаванне космасу. А 12 красавіка назаўжды ўвайшоў у гісторыю як дзень заваявання космасу чалавекам. Імя Юрыя Гагарына ўпісана ў сусветную гісторыю як першага зямляніна, які адправіўся ў касмічны палёт на арбіту, і застанецца ў памяці людзей на стагоддзі. І гэта грандыёзнае падзея не магло не быць адлюстравана на манетах. Упершыню твар касманаўта з’явілася на юбілейным рублі ў 1981 годзе, да дваццацігоддзя знамянальнага палёту. Манета была адчаканена ў медна-нікелевым сплаве (МН25). Маса – 12,80 г. дыяметр-31 мм. Манета выпускалася ў двух выкананнях: у звычайным – для абарачэння (4 млн.штук) і ў паліраваным выглядзе – якасці «пруф» (38 тысяч штук). У 1988 годзе быў выраблены дадатковы выпуск манет палепшанай якасці «пруф» (55 тысяч штук). У дадатковага выпуску гуртовая надпіс » адзін рубель • 1988 • Н•”, падзеленая трыма круглымі кропкамі.

Музейныя таямніцы. Сельтэрская вада.

ratusha — Thu, 19 Sep 2024 13:55:49 +0000

Дарагія сябры, як заўжды з вамі праект “Музейныя таямніцы … або з гісторыі аднаго прадмета”!

Сёння размова пойдзе аб таямніцах адной надзвычай цікавай рэчы, якая была знойдзена падчас археалагічных раскопак падворка магілёўскага праваслаўнага архіепіскапа. Гэтая рэч – керамічная бутэлька выкананая з белай гліны. Яна пакрытая светлай карычневай палівай, мае зграбную маленькую ручку ў верхняй частцы. Знойдзена была пры раскопках архірэйскай лядоўні – падвальным памяшканні на паліцах якой, на колатым лёдзе, захоўваліся стравы і напоі. Што ж гэта за бутэлька? І што ў ёй было? На гэтае пытанне мы можам даць адназначны адказ, дзякуючы адціснатаму кляйму і подпісах на ім і побач з ім. Па цэнтру кляйма змешчана выява льва. Па перыметру кляйма чытаем надпіс – «Selters». Ніжэй кляйма ёсць змешчаны яшчэ адзін адціснуты надпіс-штамп – «HERZOGTHUM NASSAU». На гербе герцагства да 1836 года змяшчалі выяву арла, а пазней гэтага года – выяву льва. Герцагства існавала з 1806 па 1866 год. Таму знойдзены ў Магілёве выраб зроблены не раней 1836 і не пазней 1866 года.

Такім чынам, перад намі фірмовая нямецкая бутэлька, якая прыехала да нас з герцагства Насау. А захоўваўлася ў ёй сельтэрская вада. Здабывалася яна з крыніц Зэльтэрса ў Германіі і разлівалася ў адмысловыя бутэлькі з белай рэйнскай гліны. Менавіта такія вырабы і захоўваюцца ў нашай археалагічнай калекцыі, а адна бутэлька дэманструецца ў экспазіцыі музея. Сельтэрская вада была надзвычай модным і прэстыжным напоем у Еўропе з 1750 года, яна разыходзілася па ўсяму свету. Яе пілі паўсюль, дзе былі арыстакраты. Гэта напой багатых. Сэльтэрская – натуральна газаваная мінеральная вада. Дзякуючы ўтрыманню ў яе складзе вуглякісламу газу, яна мае саланаваты, шчыплячы язык, смак. Лічылася, што яна амаложвае і ачышчае арганізм. На балях у той час сэльтэрскую падавалі замест шампанскага, каб узнавіць сілу пасля танцаў.

Вось такія таямніцы аб гарадской гісторыі, гандлёвых і культурных сувязях нашага горада, распавяла нам гэтая бутэлька.

Вядучы навуковы супрацоўнік Марзалюк А.В.

Музейныя таямнiцы. Круцыфікс “Ля Салет”

ratusha_adm — Thu, 01 Aug 2024 08:48:46 +0000

Вітаем Вас, шаноўныя аматары даўніны. Сёння мы распавядзем пра яшчэ адзін прадмет з фондаў нашага музея.

У 2015 годзе дабрадзей нашага музея Казакоў Валерый Мікалаевіч перадаў музею каштоўны экспанат – круцыфікс “Ля Салет”, які бытаваў у Магілёве ў канцы ХІХ – пачатку ХХ стагоддзя.

Круцыфікс вышынёй 22 см з меднага сплаву звяртае ўвагу незвычайным выглядам, такі тып нечаста сустракаецца на нашых абшарах. Магчыма гэты круцыфікс быў прывезены з Заходняй Еўропы.

19 верасня 1846 года ў Францыі каля горада Ля-Салет-Фалаво адбылося яўленне Багародзіцы двум маладым пастухам. На грудзях Маці Божай візіянеры Мялання і Максімен убачылі сімбаль пакуты Хрыста – крыж, але ж так не падобны на іншыя вядомыя нам крыжы. На адным яго канцы знаходзіліся абцугі, на другім – малаток. Некаторыя бачылі ў іх прылады, выкарыстаныя ў час укрыжавання. Але сімвалы гэтыя маюць больш глыбокі сэнс. Бо малатком прыбіваюць, а з дапамогай абцугоў вызваляюць. Такім чынам, яны сімвалізуюць смерць і ўваскрасенне.

У Ла-Салет Багародзіца папярэдзіла аб бедствах і небяспецы, якія набліжаюцца і паказала хрысціянам, як іх пазбегнуць. Пасля пільнага вывучэння абставінаў з’яўлення і наступных падзей, а таксама паслання, Папа Пій ІХ ў 1851 годзе прызнаў аб’яўленне сапраўдным.

Галоўны захавальнік фондаў Наталля Прачакова